“คู่สร้าง คู่สม” ฉบับสุดท้าย
กับ “จดหมายที่หายไป”
โดย ธนก บังผล
จุดขายที่เป็นจุดแข็งของสื่อสิ่งพิมพ์ในระยะเวลากว่า 30 ปีที่ผ่านมา คือการสื่อสารแบบ 2 ทาง ให้คนทางบ้านเขียนจดหมายเข้ามาแนะนำ ติชม พูดคุยกับทางกองบรรณาธิการหรือเจ้าของหนังสือ เมื่อได้รับการตีพิมพ์ก็ยังสร้างความผูกพันกับตัวสินค้านั้นไปโดยปริยาย จนกลายเป็นแฟนประจำ
หลักการตลาดและการสื่อสารรูปแบบนี้ เป็นที่นิยมกันมายาวนาน ไม่เฉพาะในหนังสือ นิตยสาร แต่ยังรวมถึงหนังสือพิมพ์ด้วย
จนกระทั่ง 10 ปีหลังมานี้ เทคโนโลยีและอินเตอร์เน็ต ได้เข้ามามีส่วนสำคัญในการดำรงชีวิตของคนมากขึ้น ประกอบกับราคากระดาษที่แพงขึ้นเรื่อยๆจากการนำเข้าจนกลายเป็นภาระให้กับธุรกิจสื่อสิ่งพิมพ์ของไทย หลายองค์กรต้องปรับตัว หนังสือหลายฉบับเริ่มปิดตัวลง แล้วหันไปใช้สื่อออนไลน์เพื่อลดต้นทุนการผลิต
ในขณะที่พฤติกรรมของคนก็เปลี่ยนไป แทบไม่มีคนเขียนจดหมายกันแล้ว แต่กลายมาเป็นแสดงความคิดเห็นบนหน้าเว็บไซต์แทน
เอกลักษณ์ของการเขียนจดหมาย ถูกทำลายไปพร้อมๆกับความเร่งรีบ ความเกรียนไร้กาลเทศะหน้าจอคอมพิวเตอร์ พฤติกรรมนี้ยังทำให้การอ่านของผู้ใช้อินเตอร์เน็ตน้อยลงกว่าเดิมอีกด้วย กล่าวคือ อ่านแค่พาดหัว แล้วก็คิดเอง โดยไม่อ่านเนื้อใน แต่กลับแสดงความเห็นได้
คุณดำรง พุฒตาล เจ้าของนิตยสารคู่สร้าง คู่สม ออกมาเปิดเผยว่า ดำรงยังอยู่ แต่จดหมายจากผู้อ่าน หายไป
“อยู่ครับ แต่..จดหมาย..หายไปครับ! เขาบอกว่าเฉลี่ยต่อวัน คนเรามีสัมพันธ์กับมือถือราว 4 ชั่วโมง ทำให้คนคุยด้วยหายไป คอลัมน์ตอบจดหมายจึงหายไป แผงหนังสือทั่วประเทศก็เริ่มหายไป เอเยนต์จัดจำหน่ายแต่ละจังหวัดทั่วประเทศก็ต้องปรับตัว”
“สายส่งก็เดือดร้อน ฝ่ายจัดจำหน่ายก็ปั่นป่วน โรงพิมพ์เมื่อไม่มีงานก็โละพนักงานออก เรา..กองบรรณาธิการ “คู่สร้างคู่สม” ยังไม่รู้ร้อนรู้หนาว ทั้งๆ ที่โดนกระทบอย่างจัง…”
“สรุปเรากระทบมาก กระทบจริงๆ…โลกเปลี่ยนไปมาก…สังคมโลกมันเปลี่ยนไป ถ้าผมแก้วิกฤตนี้ได้ ผมก็เป็นฮีโร่ของคนทั้งโลกซีครับ!”
คุณดำรง เขียนไว้ในนิตยสารคู่สร้างคู่สมฉบับวันที่ 1-10 กันยายน (ปีที่ 38 ฉบับที่ 994) พร้อมทั้งยังพาดหัวบนปกว่า ‘วิกฤตสื่อหนังสือ ดำรง…ยืนยัน “คส.คส.” ไม่มีวันเจ๊ง’
แม้จะไม่มีวันเจ๊ง แต่ก็ยืนยันแล้วว่า “คู่สร้าง คู่สม” ที่อยู่คู่คนไทยมานานหลายสิบปี จะวางแผงเป็นฉบับสุดท้ายส่งท้ายปี คือ ฉบับวันที่ 21-31 ธันวาคม 2560 นี้
คู่สร้าง คู่สม ออกวางแผงฉบับแรก ปี 2523 เนื้อหาในเล่มจะเป็นเรื่องที่ผู้อ่านส่งมา และบทความจากนักเขียนประจำ รวมทั้งจากการจัดทำของทีมงานกองบรรณาธิการ จากเดิมรายสัปดาห์ ก็ขยายเวลาเป็นราย 10 วัน ,จากราคา 12 บาท ปัจจุบันอยู่ที่ 30 บาท ซึ่งก็ถือว่าไม่แพง หากมองในบริบท Magazine of Thailand ที่ไม่ว่าจะเดินเข้าร้านเสริมสวย ร้านตัดผม ร้านข้าวแกงข้างทาง เราก็สามารถพบเห็น “คู่สร้าง คู่สม” ได้ในทุกจังหวัด
จริงอย่างที่คุณดำรง บอกไว้ว่า “โลกเปลี่ยนไปมาก” เพราะเมื่อต้นทุนการผลิตหนังสือแพงขึ้นเรื่อยๆ เงินในกระเป๋าผู้อ่านกลับน้อยลงทุกวัน เป็นวิถีที่สวนทางกับการประกอบธุรกิจเป็นอย่างยิ่ง
แต่ผมก็ยังคงเชื่อว่า จุดขายที่เคยเป็นจุดแข็งนั้น ไม่ได้เปลี่ยนไปตามโลก แม้คนจะไม่เขียนจดหมายกันแล้ว แต่ความคลาสสิคของสื่อสิ่งพิมพ์ไม่เคยเปลี่ยนไป
อยู่ที่ว่าใครจะพลิกวิกฤติเป็นโอกาสฟื้นชีวิตให้ การสื่อสารแบบ 2 ทาง กลับมามีประสิทธิภาพอีกครั้ง บนโลกที่ไม่แน่ว่าอินเตอร์เนตจะอยู่ได้อีกนานเท่าไรเหมือนกัน
