มีคำกล่าวว่าผลิตรองเท้าไปขายให้คนจีนซื้อแค่คนละคู่ เจ้าของธุรกิจนั้นก็จะร่ำรวยทันที
หมายความว่า จำนวนประชากรของจีนที่มากกว่า 1 พันล้านคน หากเราสามารถทำให้คนจีนซื้อสินค้าของเราได้แค่เพียง 1 ชิ้น อำนาจการซื้อก็ถล่มทลายได้ในพริบตา
แต่ปัจจุบัน นอกจากเราจะไม่สามารถนำสินค้าไปตีตลาดจีนได้แล้ว จีนยังกลายเป็นผู้ผลิตสินค้าราคาถูกเข้ามาตีตลาดไทยจนยับเยิน
ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น เรามาลองยกตัวอย่างกันให้เห็นภาพกว้างๆดังนี้
ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีนเมื่อเดือนมีนาคม 2556 ตลอดระยะเวลาที่อยู่มนอำนาจมีนโยบายการค้าระหว่างประเทศชัดเจนหลายอย่าง ซึ่งทำให้แม้แต่สหรัฐอเมริกายังต้องตั้งกำแพงภาษีและห้ามสินค้าจีนเข้าประเทศ ในขณะที่ 11 ปี ก่อนหน้านี้การเมืองไทยวุ่นวายมีรัฐประหาร มีม็อบ มีเลือกตั้งที่ทำให้กลไกต่างๆบิดเบี้ยว การครองอำนาจโดยมิชอบ ฯลฯ จนเศรษฐกิจไม่ได้ถูกผลักดันในระยะยาว มีแต่กระตุ้นในบางไตรมาสเผื่อหวังประโยชน์ในการออก พรบ.กู้เงินเพิ่มในงบประมาณปีต่อไป ระหว่างที่ชุลมุนอยู่นั้นประเทศเพื่อนบ้านเช่น เวียดนาม มาเลเซีย ก็นำห่างไปไกล
นี่เป็นนโยบายที่จีนต้องการให้ธุรกิจชั้นนำออกมาขยายฐานการค้านอกจีนเพื่อนำรายได้กลับไปจ่ายในรูปแบบภาษี พร้อมๆกับการทำข้อตกลงกับรัฐบาลประเทศต่างๆ ในการค้าขาย เช่น ไทยต้องไม่เก็บภาษีนำเข้าจากจีน นำมาซึ่งการทะลักของสินค้าจีนเข้าไทยอย่างมโหฬาร หรือ ลงทุนกับลาวเพื่อสร้างรถไฟความเร็วสูงแต่ทุกขั้นตอนการก่อสร้างกลับไม่เอื้อประโยชน์ต่อแรงงานลาวแม้แต่น้อย เป็นต้น
เมื่อรัฐบาลสนับสนุนด้วยเงินทุนและเทคโนโลยี จีนก้าวขึ้นเป็นแหล่งผลิตสินค้าที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย และเป็นอันดับต้นๆของโลก มีข้อมูลที่ระบุฐานการผลิตหลักๆใน 5 เมืองของจีน ดังนี้ (*ข้อมูลอ้างอิง)
1. กวางโจว คือมหานครแห่งการค้าที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ของจีน อีกทั้งกระบวนการผลิตส่วนใหญ่จะใช้หุ่นยนต์ร่วมในการผลิต จึงทำให้ผลิตได้ในปริมาณที่มากและรวดเร็ว
2. อิอู เป็น 1 ใน 4 ฐานการผลิตแห่งชาติของประเทศจีน และถูกเรียกว่าเป็น ซุปเปอร์มาร์เก็ตของโลกอุตสาหกรรม ผลิตเสื้อผ้า อุตสาหกรรมสิ่งทอ เครื่องประดับ ของเล่น อุตสาหกรรมการพิมพ์
3. เซินเจิ้น เป็นเมืองใหญ่ที่กลายเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษแห่งแรกของประเทศจีนที่มีคอนเน็คชั่นการค้ากับต่างประเทศทำให้การผลิตสินค้าต่างๆมีรูปแบบที่หลากหลายและทันสมัย
4. ซัวเถา เป็นอีกเมืองที่ถูกยกให้เป็นพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ ขึ้นชื่อด้านการผลิตที่มีความทันสมัยเทียบเท่าเมืองกวางโจว เมืองซัวเถายังถูกยกให้เป็นผู้นำในทางด้านการขนส่งโลจิสติกส์ ยา เวชภัณฑ์ และ อิเล็กทรอนิกส์
5. ตงก่วน (ไท่ผิง) เป็นเมืองแห่งโรงงานไอทีของโลก เนื่องจากมีการผลิตอุปกรณ์ วัสดุ ชิ้นส่วนต่าง ๆ ในการประดิษฐ์สิ่งของ และที่สำคัญคือเป็นเมืองที่อยู่ติดกับแม่น้ำสะดวกในการขนส่งสินค้าออกทางเรือ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์มือถือ เครื่องดูดฝุ่น เครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆที่ผลิตเพื่อใช้ภายในประเทศจีนและส่งออก
หากมีเมืองเศรษฐกิจพิเศษคอยป้อนสินค้าออกสู่ตลาดแบบนี้ แน่นอนว่าเป้าหมายการค้าไม่ได้อยู่เฉพาะแค่ในจีน
กำลังการผลิตที่มีมากย่อมทำให้คุณภาพสินค้าไม่ได้มาตรฐานทุกชิ้น มีหลายแห่งในจีนรับออเดอร์ผลิตสินค้าจำนวนมากจากไทยส่งกลับเป็นสินค้านำเข้าที่ไม่ต้องจ่ายภาษี ซึ่งวัตถุดิบกับคุณภาพการผลิตแตกต่างจากการผลิตในไทย เช่น กางเกงช้าง ที่ผู้ซื้อยืนยันว่าเนื้อผ้าและการตัดเย็บไม่มีคุณภาพเท่าไทย เป้าขาดง่าย หรือเครื่องชามเซรามิกที่ไม่สามารถนำเข้าเตาไมโครเวฟได้ เพราะวัตถุดิบในการผลิตไม่ได้มาตรฐาน
แต่เนื่องด้วยไม่ต้องจ่ายภาษีนำเข้าราคาจึงถูกกว่าที่ขายในไทย และคนไทยโดยเฉพาะพ่อค้าแม่ค้านิยมสั่งมาขายเพราะเห็นว่าราคาถูก
ในระหว่างที่การค้าการลงทุนในไทยมีภาษีที่คอยกีดกันไม่สามารถสู้กับสงครามราคาจากจีนได้ จีนยังพัฒนาแอพลิเคชั่น Temu ในการสั่งสินค้านำเข้าซึ่งราคาถูกกว่าแอพต่างๆที่มีในแพลตฟอร์มเดียวกัน แม้จะใช้เวลาส่งสินค้านานกว่าแอพอื่นแต่ราคาถูกกว่ามาก
Temu ได้กลายเป็นช่องทางการจำหน่ายตรงที่สำคัญจากโรงงานสู่ผู้ซื้อ เพิ่มศักยภาพในการค้าให้กับจีนอีกทางหนึ่ง
ในขณะที่รัฐบาลไทยจ้องจะเก็บภาษีกับผู้ค้าออนไลน์หลังเห็นการเติบโตของตลาดแล้วตาลุกวาว เหมือนไม่ช่วยแล้วยังจะล้างบางกันอีกเช่นนี้
จากปัจจัยเพียงไม่กี่ข้อที่กล่าวมานี้ ก็สั่นสะเทือนผู้ประกอบการ SME ของไทยได้อย่างรุนแรง เนื่องจากเศรษฐกิจที่ย่ำแย่กำลังซื้อที่น้อย ทำให้สินค้าราคาถูกเป็นทางเลือกที่หลายคนไม่ปฏิเสธ
ที่สำคัญคือรัฐบาลไทยไม่ได้อยู่ในฐานะที่ต่อรองการค้ากับจีนได้ และไม่ได้มีนโยบายสนับสนุนการลงทุนเพื่อแข่งขันกับสินค้าจีนที่ทะลักเข้าไทย
หรือหากจะมีการรณรงค์ให้ใช้สินค้าไทยในขณะนี้ ก็ต้องย้อนกลับไปดูอีกว่าสินค้าที่ผลิตในไทยราคาแพงกว่าจีนหรือไม่ …ใครจะซื้อของแพง?
/////
ข้อมูลอ้างอิง :
