อาการที่ผู้ประสบภัยในเหตุแผ่นดินไหวรู้สึกเหมือนยังคงเคลื่อนไหวอยู่ แม้ว่าแผ่นดินไหวจะหยุดลงแล้ว เรียกว่า “จิชิน-โยอิ” หรือ “โรคสมองเมาแผ่นดินไหว” (Earthquake Drunk) ซึ่งเป็นกลุ่มอาการวิงเวียนหลังแผ่นดินไหว (Post-Earthquake Dizziness Syndrome: PEDS)
“Post-Earthquake Dizziness Syndrome” (PEDS) เป็นกลุ่มอาการที่เกิดขึ้นหลังจากประสบเหตุแผ่นดินไหว โดยผู้ที่ได้รับผลกระทบจะรู้สึกเวียนศีรษะหรือเหมือนกับว่าร่างกายกำลังโยกเยก แม้ว่าแผ่นดินไหวจะสิ้นสุดลงแล้วก็ตาม งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Equilibrium Research ฉบับที่ 73(3) ปี 2014 ได้ศึกษาปรากฏการณ์นี้หลังจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2011
.
ผลการศึกษา:
1. ลักษณะอาการ: ผู้ที่ได้รับผลกระทบจะรู้สึกถึงการโยกเยกภายในเวลาหนึ่งนาที โดยเฉพาะเมื่ออยู่ภายในอาคารและนั่งอยู่
2. ความแตกต่างทางเพศ: พบว่าผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะประสบกับอาการนี้มากกว่าผู้ชายอย่างมีนัยสำคัญ
3. ความเกี่ยวข้องกับอาการเมารถ: ผู้ที่มีประวัติเมารถมีความเสี่ยงสูงขึ้นในการประสบกับ PEDS
4. ปัจจัยทางจิตใจ: ความวิตกกังวลและความเครียดทางสังคมที่เกิดจากภัยพิบัติอาจเป็นปัจจัยเสริมในการเกิดอาการนี้
.
สาเหตุที่เป็นไปได้:
กลไกของ PEDS อาจเกี่ยวข้องกับการกระตุ้นระบบเวสติบูลาร์และระบบการทรงตัวของร่างกาย นอกจากนี้ ความผิดปกติทางอารมณ์ เช่น ภาวะเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) อาจมีบทบาทในการเกิดอาการนี้ด้วย
.
อาการ:
1. รู้สึกเหมือนพื้นยังคงสั่นไหว แม้ว่าจะไม่มีแรงสั่นสะเทือนจริง
2. เวียนศีรษะหรือเสียการทรงตัว
3. รู้สึกโคลงเคลง คล้ายกับการอยู่บนเรือที่กำลังโยก
4. คลื่นไส้
5. รู้สึกไม่มั่นคงเมื่อลุกขึ้นหรือเดิน
.
แนวทางการป้องกันและการรักษา:
1. การรักษาสุขภาพในชีวิตประจำวัน: การรักษาสุขภาพร่างกายและจิตใจให้แข็งแรงเป็นสิ่งสำคัญ
2. การหลีกเลี่ยงความวิตกกังวล: ควรหลีกเลี่ยงการรับข่าวสารที่อาจเพิ่มความวิตกกังวลจากสื่อ
3. การทำกายภาพบำบัดและการใช้ยา: ในบางกรณี การทำกายภาพบำบัดและการใช้ยาอาจช่วยบรรเทาอาการและป้องกันไม่ให้อาการแย่ลง
.
Earthquake Drunk เป็นอาการที่พบได้ชั่วคราวและมักจะหายไปเองในไม่กี่ชั่วโมงหรือวัน อย่างไรก็ตาม หากอาการยังคงอยู่เป็นเวลานาน ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ นะครับ
.
อ้างอิงข้อมูลจาก: Kunihiro, T., & Soma, K. (2014). Dizziness and other symptoms of cerebrospinal fluid leakage and insights into their pathogenesis. Equilibrium Research, 73(3), 174-186. https://doi.org/10.3757/jser.73.174
.
ขอบคุณภาพจาก: แนวหน้า
.
เรียบเรียงโดย: รศ.นพ.วีระศักดิ์ จรัสชัยศรี #หมอหมูวีระศักดิ์ #ตีแผ่ทุกความจริงด้วยวิทยาศาสตร์
