ร้านเฮียบฮะ
พ.ศ. 2482 เกิดสงครามโลกครั้งที่สองขึ้นในยุโรปและในเอเชียนั้นญี่ปุ่นเริ่มก่อสงครามกับจีนตั้งแต่พ.ศ. 2480 เพราะต้องการขยายอาณาจักรไปยังแมนจูเรีย
ครอบครัวของพี่น้องคุณพ่อขยายใหญ่ขึ้นลูกหลานเติบใหญ่มีครอบครัวเพิ่มขึ้นประกอบกับเป็นช่วงเศรษฐกิจฝืดเครื่องรายได้ไม่มาก คุณพ่อต้องนอนเฝ้าโกดังสินค้าทุกคืน เพราะเกรงว่าญาติพี่น้องจะมาลักข่าวสารหรือเงินสด
สองปีต่อมาสงครามมหาเอเชียบูรพาก็เกิดขึ้น ญี่ปุ่นบุกไทยเมื่อเดือนธันวาพ.ศ. 2484 หลังจากนั้นเพียงวันเดียวอเมริกาก็ประกาศสงครามกับญี่ปุ่นและเข้าร่วมกับฝ่ายพันธมิตรในสงครามโลก ประเทศไทยจำเป็นต้องเข้ากับฝ่ายญี่ปุ่นได้ดำเนินการต่อต้านอย่างลับๆด้วยการก่อตั้งขบวนการเสรีไทยขึ้นในสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ
พ.ศ. 2485 ความขัดแย้งในครอบครัวของคุณพ่อมีมากขึ้นลูกหลานต่างมีครอบครัว ชาวบ้านอยู่ในละแวกเดียวกันอาศัยข้าวสารและเงินเดือนของกงสีบางส่วน คุณพ่อจึงตัดสินใจให้แยกครอบครัวและได้ยกร้านลี้เปียวฮะให้คุณอาที่เป็นหลงจู๊ 2 คนร่วมกันทำงาน ส่วนคนอื่นๆรับเงินคนละ 1000 บาทไปตั้งกิจการของครอบครัวตนเอง
ครอบครัวของคุณพ่อมีข้าพเจ้าเป็นลูกคนโต ได้รับเงิน 1000 บาท อพยพมาตั้งร้านใหม่ชื่อร้านเฮียบฮะ ที่ตึกแถวเจ็ดชั้น ถนนเยาวราช ทำการค้าประเภทข้าวสาร น้ำตาล ถั่วและแป้งหมี่เช่นเดียวกับกิจการของร้านลี้เปียวฮะ
ที่ร้านเฮียบฮะ ข้าพเจ้าเป็นหลงจู๊ใหญ่ ทำหน้าที่ซื้อของ ขายของ คุณพ่อทำหน้าที่เก็บเงินและดูแลโกดังเหมือนเดิม ข้าพเจ้าติดต่อห้าง เอ.อี นานาและห้างโอเรียนเต็ลสโตร์ ฯลฯ สั่งของมาขาย ข้าพเจ้าเขียนจดหมายให้พี่ชายข้าพเจ้า ชื่อ เฮงหมง และครอบครัวให้เดินทางมาอยู่ที่ประเทศไทย เพื่อช่วยเหลือดูแลร้านเฮียบฮะ เพราะมองว่าคุณพ่อข้าพเจ้าอายุมาก อยากให้คุณพ่อพักผ่อน เมื่อพี่เฮงหมงมาที่เมืองไทยข้าพเจ้าให้เขาอาศัยอยู่ข้างบนร้านเฮียบฮะ
ส่วนข้าพเจ้าพาครอบครัวและคุณพ่อย้ายมาอยู่ที่บ้านวัดเกาะ ท่าน้ำสวัสดี ซึ่งเป็นตึก 3 ชั้น 2 คูหา ชั้นล่างเป็นโกดังเก็บสินค้า ชั้น2 เป็นที่อยู่ของคุณพ่อและครอบครัวข้าพเจ้า ชั้น3 ให้น้องชายข้าพเจ้าสองคน
ข้าพเจ้าจำได้ว่าในปีหนึ่งถ้าเราขายน้ำตาลได้เงิน 40,000 บาท เมื่อหักค่าใช้จ่ายแล้วคงเหลือกำไรสุทธิประมาณ 1000 บาท แต่เนื่องจากราคาน้ำตาลมีขึ้นลงหาความแน่นอนอะไรไม่ได้ ปีต่อไปหากราคาเปลี่ยนแปลงกระทันหันเราอาจจะไม่ได้กำไร ซึ่งหมายความว่าเราขาดทุนค่าใช้จ่าย
ถ้าหากไม่มีกำไรติดต่อกัน 2 ปี ก็หมายความว่าเราต้องขาดทุนค่าใช้จ่าย 2 ปี
ลักษณะและสภาพที่ข้าพเจ้าประสบพบเห็นตลอดมาตั้งแต่ร้านลี้เปียวฮะ จนถึงร้านเฮียบฮะวนเวียนอยู่อย่างนี้ คือ น้ำตาล 1 กระสอบได้กำไร 2 บาทและ/หรือนม 1 หรบ ได้กำไร 2 บาท ในบางครั้งข้าพเจ้าต้องทำหน้าที่กุลีแบกขนน้ำตาลเข้าโกดังหรือนำส่งให้แก่ลูกค้าด้วยตนเอง
ข้าพเจ้าอดคิดไม่ได้ว่า ถ้าหากยังค้าขายกันด้วยวิธีนี้อยู่อีกต่อไป ไม่มีทางก้าวหน้า ไม่อาจตั้งตัวได้ ไม่อาจคิดการใหญ่ยิ่งกว่าที่เคยเป็นอยู่ได้อย่างแน่นอน
วันหนึ่ง ข้าพเจ้านำเอาความรู้สึกที่เกิดขึ้นไปบอกคุณพ่อ
“การค้าขายที่พวกเรากำลังทำอยู่ในขณะนี้แทบไม่ต้องอาศัยความรู้ใครๆ ก็สามารถทำได้ เป็นงานที่ใช้ความขยันใช้กำลังกาย ถ้าหากขืนยังทำกันแบบนี้ต่อไปไม่เปลี่ยนแปลง อนาคตคงเดือดร้อน”
ข้าพเจ้าเห็นว่า มีความจำเป็นต้องคิดค้นหาหนทางการค้าแบบอื่นที่มีอนาคตมากกว่านี้ แท้จริงแล้วข้าพเจ้าพอจะมองเห็นลู่ทางของวิธีการค้าอย่างใหม่ที่ให้ผลตอบแทนมากกว่าสูงกว่าอยู่บ้าง เพราะข้าพเจ้าเห็นการค้าขายเสื้อกล้าม 1 โหลได้กำไร 1.50 บาท
เมื่อนำมาเปรียบเทียบกัน หิ้วเสื้อกล้ามไปขาย ใช้มือสองข้างหิวได้ครั้งละ 10 โหลได้กำไร 15 บาท เราแบกน้ำตาล 1 กระสอบเหนื่อยแทบตาย ได้กำไรเพียง 2 บาท
จุดแตกต่างสำคัญนี้ ทำให้ข้าพเจ้าคิดถึงวิธีค้าขายสินค้าเบ็ดเตล็ด ข้าพเจ้าเป็นจับกังได้ แต่ถ้าการค้าไม่เปลี่ยนลูกหลานคงจะแย่ ปรากฏว่า คุณพ่อไม่ยอมให้ร้านเฮียบฮะเปลี่ยนกิจการ แต่อนุญาตให้ข้าพเจ้าสั่งสินค้าอื่นๆ เข้ามาขายในร้านได้
การที่คุณพ่อไม่ยอมให้ข้าพเจ้าเปลี่ยนสินค้าของร้านเฮียบฮะ เพราะสินค้าใหม่ๆ ที่ข้าพเจ้านำมาให้คุณพ่อดูเช่น แปรงสีฟัน ยาสีฟัน ผ้าเช็ดตัว ฯลฯ คุณพ่อไม่เคยใช้ และคิดว่าไม่น่าจะขายได้
ข้าพเจ้าคิดว่า กาลเวลาที่ผ่านไป การทำการค้าย่อมมีการเปลี่ยนแปลงและพัฒนา ซึ่งจะเจริญได้
