Bizlifestyle
เปิดความหมาย ‘เมียพระราชทาน’ ใน ละคร พรหมลิขิต

กำลังเข้มข้นและเรียกเรตติ้งสูงสุดให้กับช่องสำหรับ ละคร พรหมลิขิต ที่เข้าสู่เรื่องราวการเลือกคู่ครองของพ่อริด (โป๊ป ธนวรรธน์) ซึ่งกำลังมีใจให้ แม่พุดตาน (เบลล่า ราณี) แต่ดันมี แม่หญิงแพรจีน (น้ำฟ้า ธัญญภัสร์) ลูกสาวออกญาโกษาธิบดีจีน ผู้มียศศักดิ์สูงกว่าแม่พุดตาน มาชอบพอพ่อริดเช่นกัน แถมยังฐานะเหมาะสมกว่าแม่พุดตานที่เป็นไพร่ ทำให้ไม่เป็นที่ถูกใจคุณหญิงจำปา
เมียพระราชทาน ที่มียศศักดิ์ใหญ่กว่าเมียทุกคนในบ้าน โดยที่ผู้หลักผู้ใหญ่อยากให้ พ่อริด ได้เมียพระราชทานจากขุนหลวง หากชายใดมีเมียหลวงอยู่ก่อน ถ้าได้เมียพระราชทานมาแล้ว เมียพระราชทานก็จะอยู่ในฐานะที่เหนือเมียทั้งปวง ซึ่งในสมัยโบราณ ชายสามารถมีเมียได้หลายคนในเวลาเดียวกัน ในพระอัยการลักษณะผัวเมีย ได้ลำดับชั้นของภรรยาไว้ 5 ประเภท ดังนี้
ตามพระอัยการลักษณะผัวเมีย ผู้ชายสามารถมีภรรยาได้หลายคนในเวลาเดียวกัน สังคมไทยจึงเป็นสังคมแบบ Polygamy (ผัวเดียวหลายเมีย) แต่ในขณะเดียวกันกฎหมายก็ไม่อนุญาตให้หญิงมีสามีได้หลาย คนในเวลาเดียวกัน หากหญิงมีสามีอยู่ก่อนแล้วจะสมรสกับชายอื่นอีกไม่ได้ จนกว่าสามีจะตายและเผาศพสามีเรียบร้อยแล้ว หรือหย่าขาดจากสามีแล้ว
เมื่อชายสามารถมีภรรยาได้หลายคนในเวลาเดียวกัน ในพระอัยการลักษณะผัวเมีย ซึ่งเป็นกฎหมายตรากฎหมายตราสามดวงได้ลำดับชั้นของภรรยาไว้ 5 ประเภท ดังนี้
1. เมียที่พระมหากษัตริย์ทรงพระราชทานเป็นบำเหน็จ
ถือเป็นรางวัลให้แก่ชายผู้นั้น โดยไม่จำเป็นต้องเป็นเมียที่รักกันมาก่อน ตำแหน่งเมียตำแหน่งนี้เป็นตำแหน่งเมียที่ผู้ชายจะเกรงใจมากที่สุดในบรรดาเมียทั้งหมด และถือว่ามีหน้ามีตาและมีศักดิ์ใหญ่กว่าเมียทุกคนในบ้าน โดยเมียพระราชทานจะใหญ่กว่าลำดับภรรยาทั้งหมด
2. เมียทูลขอพระราชทาน
เป็นเมียพระราชทานเหมือนข้อแรก แต่ต่างตรงที่ฝ่ายชายจะต้องทูลขอกับเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดินเสียก่อน แล้วจึงโปรดพระราชทานให้ตามคำขอ และถึงแม้ฝ่ายชายจะแต่งงาน มีเมียกลางเมือง หรือเมียหลวงอยู่ก่อนแล้ว เมียพระราชทานก็ยังมีศักดิ์มากกว่าเมียหลวง
3. เมียกลางเมือง หมายถึง เมียหลวง
เมียที่บิดามารดากุมมือให้เป็นเมียชาย หญิงที่พ่อแม่ไปสู่ขอมาให้ทำพิธีแต่งงานกันถูกต้องตามประเพณี มีเกียรติสูงสุดในบ้าน แต่ถ้าเทียบศักดิ์กันแล้วเมียพระราชทานยังมีศักดิ์มากกว่าเมียหลวง
4. เมียกลางนอก หมายถึง เมียน้อย (อนุภรรยา)
เป็นผู้หญิงที่ผู้ชายขอเป็นอนุ เลี้ยงดูเป็นเมียคนหนึ่งในบ้าน มีศักดิ์ลดหลั่นลงมาจากเมียหลวง ซึ่งตำแหน่งนี้คุณผู้ชายในยุคนั้นจะรับมากี่คนก็ได้ จะมีสิทธิน้อยกว่าเมียกลางเมือง
5. เมียกลางทาษี หรือ เมียทาส
หญิงใดมีทุกข์ยาก ชายช่วยไถ่มาสามารถเลี้ยงเป็นเมียได้ เมียตำแหน่งนี้จะมาจากการไปไถ่ตัว หรือซื้อตัวมาให้เป็นคนรับใช้ในบ้าน ถ้าหน้าตาสวยถูกใจท่านรักใคร่ก็จะเลี้ยงดูให้เป็นเมีย แต่จะไม่ยกเสมอเหมือนเมียคนอื่นๆ และยังต้องทำงานบ้าน ปัด กวด เช็ดถู แต่จะสบายกว่าทาสคนอื่นๆ เล็กน้อย
ที่มา : หนังสือกฎหมายตราสามดวง, ประวัติศาสตร์กฎหมาย โดย รศ. ดวงจิตต์ กำประเสริฐ ภาควิชากฎหมายทั่วไป คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง




