หนึ่งเดียวในไทย – พาสาน – ต้นเจ้าพระยา จ.นครสวรรค์
เอ่ยชื่อจังหวัดนครสวรรค์ เจ้าของคำขวัญประจำจังหวัด “เมืองสี่แคว แห่มังกร พักผ่อนบึงบอระเพ็ด ปลารสเด็ดปากน้ำโพ” นอกจากเป็นศูนย์กลางจุดเชื่อมโยงระหว่างภูมิภาคของภาคกลางและภาคเหนือของไทยแล้ว สถานที่แห่งนี้ยังเป็นศูนย์รวมของแม่นํ้า 4 สายหลัก อย่าง ปิง วัง ยม น่าน โดยถือกำเนิดเป็นแม่นํ้าเจ้าพระยา ที่ไหลเวียนลงสู่พื้นที่ราบลุ่มในตอนกลางของประเทศ กลายเป็นเส้นเลือดหลักในด้านการบริโภค กสิกรรม และการคมนาคมมาอย่างยาวนาน
ย้อนไปตั้งเเต่ประมาณ 15 ปีที่เเล้ว มีการรวมตัวกันเองของกลุ่มประชาชนในตลาดปากน้ำโพ และตั้งชื่อว่า “ชมรมรักษ์ต้นน้ำเจ้าพระยา” มีเเนวคิดอยากเห็นสัญลักษณ์อะไรสักอย่างที่อยู่ตรงบริเวณต้นกำเนิดเเม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อเป็น สัญลักษณ์ เป็นเเหล่งท่องเที่ยว เป็นเเหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ เรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่น เเละวิถีชีวิตของคนริมเเม่น้ำ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจของปากน้ำโพ และ มีการบริจาคเงินจากคนนครสวรรค์ (ในเวลาต่อมาเงินจำนวนนี้ได้นำไปซื้อที่ดินเพิ่ม 3 แปลง เป็นเงิน 9 ล้านกว่าบาท) นั่นถือเป็นจุดเริ่มต้น

พาสาน คือ ชื่อของอาคารสัญลักษณ์ต้นเเม่น้ำเจ้าพระยา ที่ตั้งอยู่บริเวณจุดบรรจบกันของเเม่น้ำทั้ง 4 สาย ได้เเก่ปิง วัง ยม น่าน รวมกันเป็นเเม่น้ำเจ้าพระยา สถานที่บริเวณนี้ชาวนครสวรรค์จะเรียกกันว่า “เกาะยม” อาคารเเห่งนี้ตั้งอยู่บนเนื้อที่ 3 ไร่ 48 ตารางวา พื้นที่บริเวณที่ใช้ก่อสร้างได้รับอนุมัติจากธนารักษ์นครสวรรค์ส่วนหนึ่ง อีกส่วนหนึ่งได้รับบริจาคจาก น.ส.วรรณี ชัยประสิทธิ์ โดยมีข้อเเม้ว่า จะต้องสร้างรูปเคารพองค์เจ้าเเม่กวนอิมไว้ด้วย ที่ดินอีกส่วนหนึ่งก็ได้ซื้อเพิ่มจากเงินบริจาคของประชาชนคนนครสวรรค์
การสร้างสัญลักษณ์ที่จุดกำเนิดเเม่น้ำเจ้าพระยานั้น ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะ ต้นเเม่น้ำเจ้าพระยานั้นถือเป็นสถานที่สำคัญระดับประเทศ จึงต้องมีการทำเรื่องทางเอกสารมากมาย รวมถึงต้องเปิดโอกาสให้ทุกคนในประเทศไทยมีส่วนร่วม จึงมีการระดมความคิดเเละจัดประกวดเเบบอาคาร รูปแบบ เเละชื่อของอาคารแห่งนี้ขึ้นซึ่งจัดโดย สมาคมสถาปนิกสยาม และผลงานที่ถูกเลือก ก็คือ ผลงานของนายไกรภพ โตทับเที่ยง เเละคณะ

ถ้าสังเกตลักษณะจากภายนอกโดยเฉพาะด้านมุมบน จะเห็นตัวอาคารเป็นเส้นทอดยาวจากจุดเริ่มต้นมี 4 เส้น เเละจะมารวมกันเป็น 2 เส้น จากนั้นจะค่อยๆผสานรวมกันที่จุดปลายเป็นหนึ่งเดียว เสมือนวิถีของเเม่น้ำทั้งสี่ ปิง วัง ยม น่าน นั่นเอง จากสี่เป็นสองเเล้วกลายเป็นหนึ่ง ณ ที่นี่
พาสาน มีการเซ็นสัญญาก่อสร้าง เมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ2559 ระหว่าง นายจิตตเกษมณ์ นิโรจน์ธนรัฐ นายกเทศมนตรีนครนครสวรรค์พร้อมด้วยนายอนันต์ ชำนาญโลหะวาณิช หุ้นส่วนบริษัทเจริญภัณฑ์พาณิชย์ (1984) และมีการทำพิธีลงเสาเอกการก่อสร้างต้นเเรก เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2559

“พาสาน” สร้างขึ้นเพื่อแสดงออกถึงการเป็นสัญลักษณ์ของต้นกำเนิดแม่นํ้าเจ้าพระยา รวมทั้งสร้างเป็นแหล่งท่องเที่ยวในเชิงการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ตลอดจนการส่งเสริมอาชีพ กระตุ้นเศรษฐกิจในเมืองปากนํ้าโพ โดยคำว่า “พาสาน” มีที่มาจากคำว่า “ผสาน” คือ การรวมกัน แต่ “พาสาน” คือ การพาคนเข้าไปสานให้เกิดการผสมผสานกันระหว่างคน สถานที่ และช่วงเวลา โดยแสดงตัวตนที่มีความหมายเชิงสัญลักษณ์ เอื้อประโยชน์ต่อผู้มาใช้งาน และเรื่องราวที่เป็นเอกลักษณ์ของแม่นํ้าเจ้าพระยา ซึ่งถูกสะท้อนออกมาในรูปแบบของสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น โดยแทรกตัวอยู่ในธรรมชาติอย่างกลมกลืนด้วยความนุ่มลึกในทุกมิติของการออกแบบ

พาสาน ประกอบไปด้วย
? สำนักงาน พาสาน
? ห้องจัดนิทรรศการประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ประเพณี การท่องเที่ยว ฯลฯ
? ส่วนควบคุมระบบอาคาร
? จุดชมวิวทัศนียภาพ จุดกำเนิดแม่น้ำเจ้าพระยา
? ลานประดิษฐานองค์เจ้าแม่กวนอิมองค์ใหญ่
? แพท่าน้ำ 2 หลัง
มีกิจกรรม แสง สี เสียง แสดงถึงวิถีชีวิตผู้คนกับสายน้ำ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สาดส่องไปยังตัวอาคารด้วยเทคโนโลยี มัลติมีเดีย เปิดทุกวัน 10.00น.-19.00น.
“อาคารเเห่งนี้จะพาผู้คนที่ได้มาเที่ยว ได้มาเยี่ยมชม ผสมผสานเข้ากับวิถีชีวิตของคนเเม่น้ำ ผสมผสานเข้ากับวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ของปากน้ำโพ เหมือนกับชื่อ พาสาน นั่นเอง”
ขอบคุณข้อมูลและรูปประกอบ เรารักนครสววรค์


