งานวิจัยชี้ให้เห็นว่า ความเหลื่อมล้ำของค่าจ้างโดยรวมมีแนวโน้มลดลง แต่การดูภาพรวมอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอในการเข้าใจโครงสร้างตลาดแรงงานไทยที่เปลี่ยนไป ต้องดูกลไกที่ขับเคลื่อนการกระจายตัวของค่าจ้าง โดยวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างค่าจ้างกับระดับการศึกษาที่เปลี่ยนไป บทบาทของอาชีพต่อค่าจ้าง รวมถึงการเติบโตของค่าจ้างที่ต่างกันของลูกจ้างกลุ่มต่าง ๆ โดยมี 4 ข้อสรุปหลัก ดังนี้
.
1. ความเหลื่อมล้ำที่ดูเหมือนจะลดลงมาจากคนกลุ่มที่มีการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรีมีค่าจ้างใกล้กันมากขึ้น ค่าจ้างเฉลี่ยของแรงงานที่จบมัธยมศึกษาเข้าใกล้คนที่จบประถมศึกษามากขึ้น ขณะที่ความแตกต่างระหว่างค่าจ้างของกลุ่มแรงงานที่สำเร็จการศึกษาอาชีวศึกษา และปริญญาตรี มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น
.
2. อาชีพของคนในปัจจุบันดูจะไม่ได้ตรงกับระดับการศึกษา เป็นอีกเหตุผลที่ทำให้การกระจายตัวของค่าจ้างเปลี่ยนไป ยกตัวอย่าง 30 ปีที่แล้ว คนที่จบปริญญาตรีร้อยละ 80 ทำงานในอาชีพที่ถือว่าเป็นอาชีพทักษะสูง เช่น ผู้บริหาร ข้าราชการระดับสูง วิศวกร และแพทย์ แต่ปัจจุบันคนจบปริญญาตรี ทำงานในกลุ่มอาชีพที่ใช้ทักษะระดับกลาง เช่น พนักงานขายสินค้า เลขานุการ พนักงานบริการมากขึ้น จึงเห็นฐานการกระจายตัวของค่าจ้างของคนกลุ่มนี้กว้างขึ้น
.
3. ความสัมพันธ์ระหว่างค่าจ้างและประวัติการทำงาน พบว่าลูกจ้างที่มีค่าจ้างสูงตั้งแต่เริ่มเข้าตลาดแรงงาน มีการเติบโตของค่าจ้างเพิ่มสูงขึ้นตามประสบการณ์ทำงานที่เพิ่มขึ้น ขณะที่ลูกจ้างที่เริ่มเข้าสู่ตลาดแรงงานด้วยค่าจ้างที่ต่ำ มักมีลักษณะการเข้าและออกตลาดแรงงานบ่อยครั้ง และค่าจ้างไม่มีการเติบโตมากนักตลอดช่วงชีวิตการทำงาน
.
4. กลไกตลาดแรงงานปัจจุบันช่วยให้คนเก่งมีรายได้เพิ่มสูงขึ้น คนที่ค่าจ้างสูงเมื่อเปลี่ยนงานก็มักจะได้ค่าจ้างที่สูงขึ้น หรือสามารถเลือกไปทำงานกับบริษัทขนาดใหญ่ที่จ่ายค่าจ้างสูงกว่าได้ ขณะที่กลุ่มแรงงานที่มีค่าจ้างต่ำและเข้า ๆ ออก ๆ ตลาดแรงงาน การเปลี่ยนงานหรือขนาดของบริษัทก็ดูจะไม่มีผลต่อการเติบโตของค่าจ้าง
