เพจ The Dark Lab – ห้องแล็บลึกลับ โพสต์ข้อความให้ความรู้ เรื่องยา’อิมครานิบ 100′ ยามุ่งเป้าสำหรับผู้ป่วยมะเร็งฝีมือคนไทย โดยระบุว่า
ยา 1 เม็ด ราคา 400 บาท
กินวันละ 3 เม็ด
เดือนหนึ่ง 36,000 บาท
ปีหนึ่ง… เกือบครึ่งล้าน
นี่ไม่ใช่ราคาสินค้าฟุ่มเฟือย แต่นี่คือ “ราคาของลมหายใจ” ที่ผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาว (CML) ในไทยต้องจ่าย หากจ่ายไม่ไหว ผลลัพธ์เดียวคือ… มะเร็งจะกลับมาพรากชีวิต
แต่มีคนคนหนึ่ง ไม่ยอมรับว่าความสูญเสียนี้คือเรื่องปกติ
📕จากพระดำริ… สู่ลมหายใจของคนไทย
ด้วยพระวิสัยทัศน์ของ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารีฯ ทรงตระหนักถึงความยากลำบากนี้ จึงมีพระดำริให้ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ เดินหน้าผลิตยาดีในราคาที่คนไทยธรรมดาจ่ายได้จริง
และวันนี้… ความพยายามนั้นสำเร็จแล้ว!
ประเทศไทยผลิตยาเม็ดรักษามะเร็งชนิดมุ่งเป้าได้เองเป็นครั้งแรก หั่นราคายานำเข้าลงกว่า 40 เท่า! จากเม็ดละหลักร้อย เหลือเพียงหลักสิบบาท (อ้างอิงจากราคา อิมครานิบ 100 มก.)
และล่าสุดวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 — อย. ได้มอบใบสำคัญทะเบียนตำรับยา “อิมครานิบ 400” แก่ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์อย่างเป็นทางการ ต่อยอดจากอิมครานิบ 100 สู่ขนาดยามาตรฐาน 400 mg ในเม็ดเดียว กินง่ายขึ้น ลืมยายากขึ้น ซึ่งก่อนหน้านี้ สปสช. ได้รับพระราชทานยาอิมครานิบ 100 จำนวน 690,000 เม็ด เพื่อกระจายให้ผู้ป่วยบัตรทองทั่วประเทศแล้วค่ะ
📕เจาะลึกระดับโมเลกุล: อาชญากรรมทางพันธุกรรม และสวิตช์ที่ปิดไม่ได้
หลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมยาตัวนี้ถึงสำคัญนัก?
โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเรื้อรังแบบมัยอีลอยด์ (CML – Chronic Myeloid Leukemia) เริ่มต้นจากความผิดพลาดเพียงเสี้ยววินาทีในกระบวนการแบ่งเซลล์ ลองนึกภาพโครโมโซมในนิวเคลียส จู่ๆโครโมโซมคู่ที่ 9 และคู่ที่ 22 เกิดการหักและสลับชิ้นส่วนกันโดยไม่ได้ตั้งใจ (Reciprocal translocation) ในทางพยาธิวิทยาเราเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า t(9;22)(q34;q11)
ผลลัพธ์ที่ได้คือโครโมโซมกลายพันธุ์ที่ชื่อว่า “Philadelphia chromosome”
การสลับที่นี้ ทำให้ยีน ABL1 จากโครโมโซมที่ 9 ไปเชื่อมต่อกับยีน BCR บนโครโมโซมที่ 22 เกิดเป็นยีนลูกผสมที่สร้างโปรตีนประหลาดชื่อว่า BCR-ABL fusion protein ซึ่งทำหน้าที่เป็นเอนไซม์ Tyrosine kinase ที่ทำงานตลอดเวลา (Constitutively active)
พูดให้เห็นภาพง่ายๆ โปรตีนตัวนี้คือ “สวิตช์มรณะที่ถูกเปิดค้างไว้” มันส่งสัญญาณ (Signaling pathway) สั่งให้เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดขาวแบ่งตัวอย่างบ้าคลั่ง ยับยั้งกระบวนการทำลายตัวเอง (Apoptosis) ไม่หยุด ไม่พัก ไม่ฟังคำสั่งของร่างกายอีกต่อไป
ก่อนหน้าที่จะมียาตัวนี้ อายุขัยเฉลี่ยของผู้ป่วย CML อยู่ที่เพียง 3–8 ปีเท่านั้นค่ะ มันคือฝันร้ายที่พรากชีวิตคนไปมากมาย
📕 Imatinib: ยามุ่งเป้า
จนกระทั่งวงการแพทย์ได้รู้จักกับ อิมาทินิบ (Imatinib) ซึ่งเป็นตัวยาสำคัญในยา “อิมครานิบ”
กลไกในระดับโมเลกุลคือ โปรตีน BCR-ABL จะต้องใช้พลังงานจากโมเลกุล ATP เพื่อส่งสัญญาณให้เซลล์มะเร็งแบ่งตัว โดย ATP จะต้องเข้าไปเสียบในช่องที่เรียกว่า ATP-binding pocket
สิ่งที่อิมาทินิบทำคือ มันถูกออกแบบมาให้มีโครงสร้างพอดีเป๊ะกับช่อง ATP-binding pocket นี้ มันจะพุ่งตรงเข้าไป “อุดช่อง” ตัดหน้า ATP ทันที (Competitive inhibition)
เมื่อไม่มี ATP โปรตีน BCR-ABL ก็ไม่สามารถเติมหมู่ฟอสเฟตเพื่อส่งสัญญาณต่อได้ สวิตช์มรณะที่เปิดค้างมาตลอด… ถูกปิดสวิตช์ลงในที่สุดค่ะ เซลล์มะเร็งหยุดการแบ่งตัวและเข้าสู่กระบวนการตายตามธรรมชาติ
ยาตัวนี้เปลี่ยน CML จากโรคร้ายที่รอวันตาย ให้กลายเป็น “โรคเรื้อรังที่ควบคุมได้” คล้ายเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง
นอกจาก CML แล้ว ความมหัศจรรย์ของยาตัวนี้ยังครอบคลุมไปถึงการรักษามะเร็งทางเดินอาหารชนิด GIST (Gastrointestinal Stromal Tumor) ที่มีการกลายพันธุ์ของ KIT receptor ด้วยกลไกการเข้าไปปิดสวิตช์ในลักษณะเดียวกันอีกด้วย
จากโครโมโซมที่พังเพียงครั้งเดียว สู่โรคที่เคยพรากชีวิตภายใน 3–8 ปี วันนี้มียาที่ปิดสวิตช์นั้นได้ และคนไทยทำมันเองแล้ว ในราคาที่ไม่มีใครต้องเลือกระหว่างค่าใช้จ่ายกับลมหายใจอีกต่อไป
🚨 หมายเหตุ:
ตัวยาอิมาทินิบเป็นยาควบคุมพิเศษ ต้องใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทางเท่านั้น ห้ามหาซื้อหรือใช้เองโดยเด็ดขาดค่ะ
อ้างอิง (References):
1 Iqbal, N., & Iqbal, N. (2014). Imatinib: a breakthrough of targeted therapy in cancer. Chemotherapy research and practice, 2014, 357027.
2 Jabbour, E., & Kantarjian, H. (2020). Chronic myeloid leukemia: 2020 update on diagnosis, therapy and monitoring. American journal of hematology, 95(6), 691-709.
3 ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์. (2569). ข่าวประชาสัมพันธ์อิมครานิบ 400.
